De beste plek om olifanten te zien in India

Wie denkt dat je naar Afrika op safari moet om grote groepen olifanten te zien heeft het mis. Ook in Azië is het heel goed mogelijk om op olifantensafari te gaan. De Aziatische olifant is wat kleiner maar zeker niet minder indrukwekkend dan zijn Afrikaanse verwanten. Goede mogelijkheden om de dieren te zien zijn er o.a. in Sri Lanka, Thailand, Indonesië en India.

India telt naar schatting zo'n 27.000 Indische Olifanten, een ondersoort van de Aziatische Olifant, in het wild. Verspreid over het land zijn er 4 regio's waar je deze prachtige dieren kan zien tijdens een safari. Wat de beste plekken zijn om ze te spotten vertellen we hier.

In het noordoosten van India komen grote aantallen olifanten voor in het gebied ten zuiden van de Himalaya. De beste plekken om deze te zien zijn een aantal Nationale Parken in de staten Assam en West-Bengalen.

• Manas National Park. Dit Unesco Werelderfgoed grenst aan het grote Royal Manas National Park in Bhutan. De dieren hebben hier volop de ruimte om van de vlakte ten noorden van de Brahmaputra naar de heuvels van Bhutan te trekken. Grote olifantenfamilies laten zich hier vaak zien bij een uitkijktoren waar medewerkers van het Forest Department zoutpotten hebben gecreëerd in omgehakte bomen. De dieren komen hier bij het vallen van de avond het voor hen noodzakelijke zout oplikken. Behalve olifanten heb je hier ook grote kans om de mooie kuiflangoeren te zien net als, een klein aantal, Indische Neushoorns. In 2019 kreeg een Indiase fotograaf tot zijn grote verrassing de zelden geziene Nevelpanter voor zijn lens.


• Buxa Tiger Reserve. Dit natuurreservaat in het noorden van West-Bengalen is een belangrijke schakel in de migratieroute van een aantal olifantenfamilies. De ongeveer 300 dieren tellende populatie komt vanuit de heuvels van Bhutan naar de landbouwgebieden rondom Buxa als de mais en de rijst oogstklaar is. Dit levert helaas veel conflicten met de plaatselijke bevolking op die de dieren proberen te verjagen. Als je verblijft in één van de homestays in het reservaat heb je redelijk veel kans om de dieren vanaf je veranda te kunnen spotten.


• Raimona National Park. Dit natuurgebied is sinds 2023 een nationaal park. Het ligt tussen Buxa en Manas en voor olifanten heeft het dezelfde functie als de beide anderen. Vooral tegen zonsondergang is de kans groot om groepen olifanten de rivier te zien oversteken die India scheidt van Bhutan. Naast de olifanten is de Gouden Langoer de sterattractie van Raimona; deze zeer fraaie apensoort komt nog maar voor op een beperkt aantal plekken in Assam en Bhutan.

• Kaziranga National Park. Dit Unesco Werelderfgoed is een paradijs voor elke liefhebber van wilde dieren; hier kun je grote groepen Olifanten zien samen met Indische Neushoorns en wilde Aziatische Waterbuffels en diverse soorten herten. Het park herbergt ook nog ongeveer 100 tijgers die zich soms laten zien. Kaziranga kent een aantal deelgebieden waarvan de oostelijke Agoratoli Range de beste mogelijkheden geeft om Olifantenfamilies te zien. Tegen zonsondergang komen de dieren vanuit de bossen richting de Soloha Beel, een meer, om te baden.


• Orang National Park. Orang wordt ook wel Mini-Kaziranga genoemd; het kleine reservaat heeft een landschap wat overeenkomt met dat van de grote broer. Ook de dieren die er voorkomen zijn hetzelfde, zij het in kleinere aantallen. Het park heeft de hoogste concentratie aan tijgers per vierkante kilometer, maar de dieren kunnen zich perfect verstoppen in het hoge olifantengras. Orang is zeer de moeite waard vanwege het mooie landschap en vanwege het kleine aantal bezoekers; vaak ben jij de enige die een safari doet.

In het gebied ten zuiden van Nepal komen verspreid diverse groepen olifanten voor. De beste plekken om deze te zien zijn de volgende 3 nationale parken:

• Corbett National Park. Dit park is zeer populair omdat het relatief dicht bij de Indiase hoofdstad Delhi ligt. Hierdoor kan het erg druk zijn op Indiase feestdagen; bij voorkeur vermijd je dit. Corbett is landschappelijk zeer mooi, hier is het mogelijk om groepen olifanten door een rivier te zien waden in een dramatisch landschap. In Corbett is de kans ook vrij groot om tijgers te zien.

• Dudwha National Park. Dudwha ligt ten oosten van Corbett, hier leeft een kleine populatie olifanten. Het park bestaat voor een groot deel uit bos waar bij het juiste licht een sfeer hangt die garant staat voor mooie plaatjes. Een kleine populatie Indische Neushoorns laat zich hier ook vaak zien, de dieren zijn hier in 1984 geherintroduceerd vanuit Pobitora Wildlife Sanctuary. Pobitora is de beste plek om neushoorns te spotten, maar dat is onderwerp van een andere blog.


• Rajaji National Park. Dit reservaat ten westen van Corbett heeft een behoorlijke populatie olifanten die zich vaak goed laten zien. Rajaji is minder bekend dan Corbett en daardoor is het er vaak een stuk rustiger. Het park trekt sinds een aantal jaren wel meer bezoekers omdat de kans om luipaarden te zien vrij groot is. Voor een natuurreis naar India is de Rajaji in combinatie met Corbett een goede keus omdat beide parken elkaar prima aanvullen.

Centraal India geldt als de plek waar je moet wezen om tijgers te zien.

• De reservaten in Madhya Pradesh, Bandhavgarh National Park om er maar eens een te noemen, en Maharashtra trekken miljoenen bezoekers per jaar. De enige olifanten die je hier zal zien zijn de gedomesticeerde dieren die het Forest Department gebruikt bij werkzaamheden en patrouilles in de bossen. Voor wilde olifanten moet je naar de deelstaat Odisha.
• Chandaka Elephant Sanctuary. Zoals de naam al aangeeft is de olifant, en de bescherming daarvan, de voornaamste reden dat dit reservaat opgericht is. Hiervan profiteren zeer veel andere diersoorten die hier ook een veilige plek vinden. Luipaarden en kleinere katachtigen komen hier voor, net als diverse soorten reptielen en een grote rijkdom aan vogels. Chandaka ligt zeer dicht bij Bubaneshwar, de hoofdstad van Odisha.

Ongeveer de helft van de totale populatie Indische Olifanten komt voor in de zuidelijke deelstaten Kerala, Karnateka en Tamil Nadu. Helaas zijn veel nationale parken in de regio jarenlang niet bereisbaar geweest vanwege etnische onlusten. Diverse militante groeperingen gebruikten de bossen als schuilplaats. De situatie is inmiddels aardig verbeterd maar het kan nooit kwaad om vooraf inlichtingen in te winnen.

• Bandipur National Park. Dit nationale park vormt samen met de aangrenzende reservaten Nagarhole , Wayanad en Mudulamai het Nilgiri Biosphere Reserve. Enige duizenden olifanten leven hier samen met een behoorlijk aantal tijgers, beren en ander wildlife. Door de zuidelijke ligging hebben deze parken een relatief kort safariseizoen omdat de moesson hier vroeg begint en laat eindigt.


• Periyar National Park. In dit heuvelachtige reservaat ligt een groot stuwmeer. Op dit meer worden boottochten gemaakt die het mogelijk maken om de olifanten te spotten die naar het water komen om te baden. Vooral in de ochtend kan boven het meer hangende mist voor een unieke sfeer zorgen. Periyar is het meest bezochte en populairste nationale park in het zuiden. Dit zorgt voor een enorme toerismedruk van met name lokale Indiase gezinnen en dagjesmensen, reden genoeg voor ons om dit park te mijden.


• Bhadra Wildlife Sanctuary. Net als Periyar is dit reservaat gevormd rondom een stuwmeer. Gelukkig is dit prachtige gebeid een stuk minder populair wat zorgt voor een veel betere natuurbeleving. Ook hier is de kans behoorlijk groot op het spotten van dieren als luipaarden, lippenberen, wilde honden en tijgers. Bijzonder spectaculair is het broedseizoen van de riviersternen die vechten om een plekje op de kleine eilandjes in het meer.

Deze pagina gaat over het spotten van wilde olifanten in de vrije natuur. Dat is de plek waar wij ze het liefst zien. Toch besteden we hier aandacht aan olifanten in gevangenschap. In India ontkom je er niet aan, de gedomesticeerde olifant die wordt ingezet voor allerlei taken is net zo normaal als vroeger de werkpaarden en ezels bij ons. Hoe wenselijk dit is is uiteraard de vraag, wij maken een onderscheid in 4 categorieën:

• Tempelolifanten. De olifant en in het bijzonder de olifantengod Ganesh speelt een grote rol in het spirituele leven in India. Veel tempels in met name het zuiden van het land gebruiken olifanten in hun rituelen en festivals. De goddelijke status staat helaas in schril contrast met het verschrikkelijke leven dat deze dieren lijden. In India gaan gelukkig steeds meer stemmen op om dit te stoppen ondanks protesten van fundamentele hindoes die hierin een aanval op hun geloof zien.


• Toeristenolifanten. Ritjes met olifanten staan al langere tijd op de zwarte lijst van veel touroperators. Vooral het leed wat de dieren die in steden in Rajastan worden ingezet moeten ondergaan zou zo snel mogelijk moeten stoppen.


• Safariolifanten. Ook deze dieren worden ingezet om toeristen te vervoeren maar dan in nationale parken. Ook niet echt wenselijk maar het geeft je wel de mogelijkheid om wilde dieren als tijgers en neushoorns van dichtbij te bekijken. De dieren hebben doorgaans een veel beter leven dan hun soortgenoten die werkzaam zijn in de stad. Het compleet in de ban doen van dit soort trips kan een gevaar vormen voor de bescherming van kwetsbare natuurgebieden door het wegvallen van inkomsten. Wij maken in onze reizen alleen gebruik van Gypsy's (safari-jeeps); hier kom je verder de reservaten mee in en fotografie gaat veel beter vanuit de stabiele wagen.


• Forest Department Olifanten. Dit zijn de werkpaarden van de rangers die al die mooie natuurgebieden die wij zo graag bezoeken beschermen. In parken als Kaziranga en Orang zijn deze dieren van onschatbare waarde; zij kunnen op plaatsen komen die voor elk ander voertuig onbereikbaar zijn. Zo als het er nu voor staat zullen deze dieren nog vele jaren hun diensten moeten bewijzen.